GIỚI THIỆU SÁCH
Giamilia - câu chuyện tình đẹp nhất thế giới

Chingiz Aitmatov (1928 - 2008) là nhà văn nổi tiếng nhất của Kyrgyzstan. "Giamilia - truyện núi đồi và thảo nguyên" là tác phẩm rất nổi tiếng của ông.

Tại Việt Nam, quyển sách này được in nhiều lần, dưới sự chuyển ngữ của các dịch giả xuất sắc: Cao Xuân Hạo, Phạm Mạnh Hùng, Nguyễn Ngọc Bằng, Bồ Xuân Tiến. Tác phẩm vừa được NXB Kim Đồng tái bản năm 2019.


Trước khi nằm dưới sự ảnh hưởng của Sa hoàng Nga và sau đó là Liên xô, người Kyrgyz là một sắc dân du mục. Trong khi các dân tộc khác đã thể hiện văn hóa của họ trong các thể loại nghệ thuật “hữu hình” như kiến trúc và sách viết, thì người Kyrgyz vẫn bày tỏ thế giới quan, niềm tự hào và phẩm giá, những trận chiến và hy vọng về tương lai trong thể loại sử thi.Louis Aragon, nhà thơ Pháp nổi tiếng cũng đã dịch tác phẩm này sang tiếng Pháp từ năm 1959, với lời chú trên bìa: "Câu chuyện tình yêu đẹp nhất thế giới".

Danyar là một con người kể sử thi như vậy. Giọng hát của anh bay trên sự im lặng của thảo nguyên, tha thiết ca ngợi về quê hương và tình yêu, gây ngạc nhiên và thích thú với những người bạn đồng hành, và lấy được tình yêu cuồng nhiệt của cô gái mắt huyền Giamilia.

Các tác phẩm của Aitmatov - dù viết bằng tiếng Nga hay tiếng Kyrgyz - mùi vị của núi đồi và thảo nguyên tràn trề, là một tiếng nói không thể trộn lẫn. Ông đã mang Kyrgyzstan ra với thế giới, theo cái cách M.Gorky nói về sứ mệnh của nhà văn “thay vì lắng nghe tiếng vang của chính tâm hồn mình, nhà văn phải tự mình trở thành một tiếng vang cho thế giới”.

Aitmatov được biết đến nhiều ngoài biên giới và là một trong số những nhà văn Liên xô nổi tiếng với độc giả Âu - Mỹ. Để hiểu các chủ đề của trong tác phẩm của ông, cần phải hiểu về môi trường xã hội của người Kyrgyz qua nhiều thế kỷ và những giao thoa của nền văn hóa đó dưới nền văn hóa Nga, vốn tương đối xa lạ với họ, trong những năm Xô viết.

Một chủ đề chính trong các câu chuyện của Aitmatov liên quan đến sự bất bình đẳng giới của xã hội Trung Á truyền thống. Đó là tục đa thê - người đàn ông cưới vợ góa của người anh em mất sớm và hình thành “nhà bé”; nạn thất học trong trẻ em gái và phụ nữ; việc coi phụ nữ là hàng hóa.

Aitmatov đã thẳng thắn đối mặt với những vấn đề này và tạo ra một số nhân vật phụ nữ đáng nhớ như Giamilia và Altynai. Những người phụ nữ duyên dáng có ý chí mạnh mẽ này đã phá vỡ truyền thống và đặt ra những xu hướng mới cho những cô gái khác. Aitmatov cũng thể hiện tình cảm tương tự đối với trẻ mồ côi, đặc biệt là những cậu bé không cha (như trong một truyện khác của ông, "Con tàu trắng").

Tình yêu, tuy nhiên, bao giờ cũng là cốt lõi của câu chuyện. Chính nhờ tình yêu mà Giamilia đã phát hiện ra ánh sáng mới ở Daniyar, thứ mà cô mong muốn tìm thấy ở một người đàn ông nhưng Sadyk đã thất bại trong việc trao cho cô.

Ở vẻ lầm lì xa cách của Daniyar, cô tìm thấy sức mạnh nội tâm, lòng trắc ẩn và tình yêu. Không giống như người chồng Sadyk - người cô phải mỏi mòn chờ đợi một biểu hiện tình yêu qua một lá thư vô hồn để rồi thất vọng, với Daniyar, cô biết rằng anh yêu cô cũng đơn giản như cô yêu anh. Họ giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ của tình yêu.

Một sự mở ngoặc thú vị, văn học Nga từ cổ điển đến thời Soviet luôn no nê những câu chuyện ngoại tình (hãy đọc Lev Tolstoy hay Antov Chekhov!). Nhưng có vẻ độc giả chẳng ham hố lên án những người phụ nữ ngoại tình ấy cho lắm, thậm chí còn cổ vũ và xót thương.

Tình yêu trong tiểu thuyết của Aitmatov cũng không chỉ đơn giản là lãng mạn giữa nam và nữ. Nó có vô số khuôn mặt - từ sự hấp dẫn đam mê giữa hai người trẻ, tình cảm trong gia đình Hồi giáo truyền thống, tình yêu sâu sắc đối với vẻ đẹp thầm lặng của thảo nguyên quê hương, đến tình yêu nghệ thuật và sự khao khát thể hiện bản thân.

Chính nhờ đôi mắt ngây thơ, mê hoặc và bối rối của cậu trai Seit - em chồng của Giamilia - người đọc có thể cảm nhận câu chuyện tình này một cách mê đắm nhất. Thông qua những “phản ứng hóa học” của Giamilia và Daniyar, Seit bừng tỉnh trước vẻ đẹp choáng ngợp của chính vùng đất bao quanh mình - từ thiên nhiên đến lịch sử, từ cổ xưa cho đến hiện tại.


“Thảo nguyên cảm kích nghe tiếng người hát, sung sướng được vỗ về trong điệu hát thân quen. Lúa mì chín biêng biếc đang chờ thu hoạch rập rờn như làn nước mênh mang, và những vệt ánh sáng lúc sắp rạng đông lướt trên cánh đồng. Đám liễu già đông đảo ở cạnh nhà xay rung lá xào xạc, mấy đống lửa của các khu trại đồng bên kia sông đã tàn lụi, một bóng người cưỡi ngựa êm ru bên bờ sông nhằm hướng bản làng, lúc thì biến mất trong những khu vườn, lúc thì lại xuất hiện. Gió từ phía ấy thổi tới dần hương táo chín, hương mật ngọt của ngô đang trổ hoa thơm thơm như mùi sữa tươi mới vắt và mùi nồng ấm của kigiắc đang khô”.
Chính nhờ tiếng thì thầm của đôi uyên ương bên đống cỏ khô mà trái tim cậu mở ra tình yêu lớn dành cho thảo nguyên quê hương. "Câu chuyện tình yêu đẹp nhất thế giới" ở đây không chỉ là một chuyện tình nam nữ, mà còn là một tình yêu sâu sắc hơn - tình yêu dành cho vùng đất, cho truyền thống, cho âm nhạc, cho nghệ thuật, cho chính cuộc sống.

Năm 2008, khi bệnh viêm phổi cướp đi mạng sống Aitmatov, trên đường phố Kyrgyzstan người ta có thể thấy nhiều người, cả nam lẫn nữ, khóc lóc và giơ tay lên trời trong tuyệt vọng. Một ông lão Kyrgyz ngồi cạnh chiếc radio nhỏ trên ghế đá công viên, nước mắt chảy dài khi nghe tin.

Aitmatov được đông đảo dân chúng Kyrgyz yêu quý. Sau khi Kyrgyzstan độc lập, Aitmatov từng đại diện cho quốc gia trẻ này với tư cách là đại sứ tại Liên minh châu Âu, NATO, UNESCO và nhiều quốc gia khác. Ông là một trong những thứ quý giá nhất mà đất nước thảo nguyên của ông có thể đưa ra để “khoe” với thế giới.

Lê Thượng Nhã
(news.zing.vn)

CÁC SÁCH KHÁC
Võ Thi Nhung bước qua “Dốc chiều lửng gió”
Tập ca khúc nồng ấm ân tình thời Covid - Văn Thu Bích
Qua miền tháp cổ
Trường ca, những cảm hứng lớn về lịch sử, đất nước, quê hương
Phía “Thiên nga bay đi”
Đậm một tâm hồn thi sĩ
Đau đáu một miền quê
Người đàn bà lặng lẽ làm thơ
Nắng gió nỗi đời trong thơ Lê Thiếu Nhơn
Ra mắt tập hồi ký “Xanh mãi một dòng sông” của Võ Xuân Mỹ - Nguyễn Thị Phú
Nhà văn Ma Văn Kháng trăn trở với "Cõi nhân gian" (*)
Sống động chân dung người lính trong văn Đới Xuân Việt
"Xa cội": Sức mạnh tình thâm
Tổ chức buổi giới thiệu tác phẩm “Ký ức thành phố tiếng còi tàu” của Trần Trung Sáng
"Những cảnh đời tỉnh lẻ": Tự họa của một thiên tài
Những con sóng thi ca
Thấm thía tấm chân tình của Trương Tuyết Mai
Thêm một tiếng nói khẳng định chủ quyền biển, đảo Việt Nam
Rượu và thời gian trong thơ Nguyên Lâm Huệ - Phan Trang Hy
Thức đêm cùng đàn bà qua tập thơ “Lục bát” - Nguyễn Thị Thu Thủy
Thứ năm, ngày 13/08/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020