VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Thách thức với cổ phục trong điện ảnh

Điện ảnh Việt Nam có bề dày lịch sử gần 70 năm, nhưng đến tận bây giờ, lượng phim cổ trang vẫn vô cùng ít ỏi. Phim lịch sử đụng đâu khó đó. Cái khó không chỉ là thiếu kịch bản hay, đạo diễn tốt mà còn chuyện phục trang sao cho trúng, cho đúng với dòng chảy thời gian cũng là một vấn đề.



Đụng tới là sai

Bàn về phim lịch sử, nhiều đạo diễn thừa nhận, chưa bàn tới nội dung, hay diễn xuất mà chính trang phục mới là điều khiến không ít bộ phim lịch sử của Việt Nam bị khán giả phản ứng.

Dẫn chứng điển hình là Thái tổ Lý Công Uẩn - Đường tới thành Thăng Long, bộ phim có kinh phí khổng lồ, được làm kỷ niệm Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, tuy nhiên phim đã bị hủy chiếu bởi từ cảnh quay, võ thuật, diễn viên quần chúng… và đặc biệt là trang phục nhân vật quá giống phim Trung Quốc.

Gần đây có phim Mỹ nhân được Bộ VH-TT-DL đặt hàng để tái hiện thời kỳ lịch sử Trịnh - Nguyễn phân tranh, song ngay từ khi những hình ảnh đầu tiên được công bố, khán giả nhanh chóng nhận ra bộ quan phục in hình giống nhân vật vua sư tử trong phim nổi tiếng The Lion King của Walt Disney. 

Nhà sử học Lê Văn Lan cho rằng, làm phim lịch sử, trang phục đóng vai trò quan trọng và là khâu tốn kém nhưng cũng dễ nhận “gạch đá” nhất. Chỉ số ít những bộ phim như Long Thành cầm giả ca, Huyền sử thiên đô được đánh giá là tôn trọng lịch sử, có giá trị thẩm mỹ và mang đậm văn hóa Việt.

Các nhà làm phim thừa nhận, thiết kế và lựa chọn trang phục cho phim cổ trang là bài toán khá hóc búa. Căn cứ vào những tư liệu lịch sử, hiện vật tìm được tại một số mộ chí cũng như nhiều tư liệu mà phương Tây còn ghi lại, có thể đưa ra những cứ liệu chính xác về trang phục từ thế kỷ 18 cho tới nay. Nhưng với các triều đại muộn hơn như  Lý, Trần, Mạc ăn vận ra sao, áo mũ cân đai thế nào cũng khá khó khăn. 

Bàn về phục trang trong điện ảnh, nhà nghiên cứu Trịnh Bách cũng thừa nhận đây là việc không đơn giản, bởi lẽ trang phục, đặc biệt là của tầng lớp quan lại người Việt xưa chịu ảnh hưởng từ các triều đại bên Trung Quốc.

Từ phim ảnh, truyện tranh, trang phục của các đoàn nghệ thuật truyền thống… đều không chuẩn, lâu dần người dân hiểu sai về trang phục của cha ông. Việc hễ làm là vướng, đụng tới là “sạn” trong phục trang cũng góp phần khiến cho dòng phim cổ trang bị thụt lùi với dòng chảy điện ảnh Việt.

Chuyển tải nhiều thông điệp văn hóa

“Chúng ta đã từng làm phim lịch sử nhưng rất sơ sài. Thật tội nghiệp khi có những tác phẩm mà đạo diễn, diễn viên phải mượn trang phục của các đoàn tuồng, chèo, miễn là có vẻ “cổ cổ” một chút để đưa vào. Để rồi, sau khi ra mắt đã bị phản ứng dữ dội của công chúng”, nhà sử học Lê Văn Lan nhận định. 

Vì thế, việc đoàn làm phim Phượng Khấu kể cuộc đời Nghi Thiên Chương hoàng hậu (vợ vua Thiệu Trị, sau là Từ Dụ thái hậu) bắt tay với một đơn vị chuyên phục chế trang phục cổ để cùng xây dựng kho phục trang lên tới 300 bộ, được coi là một trong những dự án “khủng” với người làm phim lịch sử.

Đầu tư nhiều về số lượng và chất lượng, song chàng trai 9X Nguyễn Đức Lộc, người đứng đầu Ỷ Vân Hiên, đơn vị chịu trách nhiệm về phục trang, cũng thừa nhận, trong bối cảnh nghiên cứu về cổ phục còn rất nhiều khoảng trống thì kinh phí là một trong những vấn đề nan giải với phục trang phim lịch sử.

“Đưa một bộ cổ phục ra trước công chúng, đặc biệt là trong các bộ phim, những người thực hiện không dám nói đó là phục chế, phục dựng”, Nguyễn Đức Lộc phân trần. Bởi nếu làm chuẩn, chỉ một bộ cổ phục đúng với lịch sử sẽ có giá vài trăm triệu đến cả tỷ đồng với kỹ thuật dệt, chất liệu, thêu... đều 100% “made in Vietnam”. 

Biết là khó, song đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh của Phượng Khấu vẫn quyết tâm dấn thân.  Ê kíp làm phim kỳ vọng, với sự chung tay của những người có kiến thức và tâm huyết sẽ gây dựng được một “kho” phục trang điện ảnh mang màu sắc của giai đoạn từ 1840-1847, khi bà Từ Dụ vượt nhiều hiểm nguy để đưa con trai (hoàng tử Hồng Nhậm) lên ngôi.

Mai An
(sggp.org.vn)

CÁC TIN KHÁC
Đa dạng không gian văn hóa trong tiểu thuyết sử thi (14-07-2020)
Đạo đức học thuật trong KHXH&NV và những khoảng trống (13-07-2020)
Trang sách thiếu nhi trong ký ức (10-07-2020)
Làm phim từ tác phẩm văn học kinh điển: Thuận lợi đi cùng áp lực (07-07-2020)
Sân khấu Việt trước những đòi hỏi mới (06-07-2020)
Câu lạc bộ Điện ảnh thành phố tổ chức chiếu phim thiếu nhi miễn phí và đào tạo học viên (03-07-2020)
Báo chí Đà Nẵng với việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc - Bùi Văn Tiếng (01-07-2020)
Điện ảnh thế giới mất mùa phim hè (30-06-2020)
Quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn: Thoáng, nhưng… khó quản (29-06-2020)
Đà thành, vài mảnh ký ức… (26-06-2020)
Diễn ngôn mới của hội họa Việt (25-06-2020)
Tìm giải pháp thúc đẩy công bố quốc tế trong KHXH&NV* (24-06-2020)
Giải 'cơn khát' sân khấu kịch cho thiếu nhi Đà Nẵng (23-06-2020)
Nhóm họa sĩ Nắng Mới triển lãm tranh về dịch Covid – 19 tại Hội An (22-06-2020)
Văn chương và bạn đọc (19-06-2020)
Cảm "Truyện Kiều" bằng ngôn ngữ ballet (18-06-2020)
Dấu ấn nhà sản xuất ngoại ở thị trường nhạc Việt (17-06-2020)
Sóng thơ từ cửa Hàn (16-06-2020)
Câu lạc bộ thơ Hàn Giang kỷ niệm 30 năm thành lập (16-06-2020)
Tìm lại thị phần cho âm nhạc dân tộc (16-06-2020)
Thứ ba, ngày 14/07/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020