GƯƠNG MẶT VĂN NGHỆ SĨ
Thi sĩ lãng tử Nguyên Lâm Huệ - Thái Bá Lợi

Nhà thơ Nguyên Lâm Huệ, tên thật là Nguyễn Xuân Huệ, sinh ngày 20 tháng 8 năm 1953 trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại tỉnh Udon Thani Thái Lan. Năm 1960, Nguyễn Xuân Huệ theo gia đình hồi hương về Việt Nam, về Hà Tĩnh quê hương tại xã Thạch Môn, huyện Thạch Hà, dù nơi ông không sinh ra nhưng trong từng tế bào ông đều thắm đượm tình cảm quê cha đất tổ. Trong hoàn cảnh khó khăn của những năm 1960, ông là học sinh giỏi toán những năm phổ thông ở trường cấp 3 thị xã Hà Tĩnh. 

Chiến tranh nổ ra ngày càng ác liệt, Nguyễn Xuân Huệ cũng như lớp thanh niên thời đó xếp bút nghiên lên đường kháng chiến dù ông hoàn toàn có khả năng để vào một trường đại học. Lớp bạn bè ngày ấy của ông nhiều người đã trở thành giáo sư tiến sĩ vì đã tiếp tục con đường học hành, còn ông thì quyết chí ra chiến trường. Gian khổ khó khăn của chiến tranh không làm nhụt ý chí của một thanh niên đầy nhiệt huyết với đất nước, quả cảm và lãng mạn là hai tính cách đã hình thành con người Nguyễn Xuân Huệ từ thời đó.

Trở về với đời thường khi đất nước chưa hẳn im tiếng súng, Nguyễn Xuân Huệ có một đời sống giản dị: lái xe tải rồi xây dựng gia đình, chăm lo cho vợ con. Nhưng con người này không phải chỉ có như vậy. Ông giao du chân tình với bạn bè khắp nước, ở miền đất nào cũng có bạn thân, sống hào phóng hết mình với bạn bè và làm thơ. Kiến trúc sư Ba LanKazimierz Kwiatkowski thường kể lại chuyện trong dịp tết năm 1991, ông cùng bạn bè lên nhà Nguyễn Lâm Huệ chơi. Lúc đó kinh tế rất khó khăn, Nguyễn Xuân Huệ đã đem tất cả những gì mình có để đón tết ra đãi bạn bè. Kazik nhận ra điều đó, nhiều năm sau vẫn nhắc lại.

Chính trong đời sống gian nan và trong sạch ấy, những bài thơ của ông về quê hương, kiếp người đã ra đời:

Cái ngày ta trở về phố nhỏ

Phố đìu hiu trong khóe mắt em buồn

Ngồi lơ đãng nâng ly cùng với gió

Chợt nghe lòng chớm lạnh nỗi cô đơn

Nói về đời và thơ của Nguyên Lâm Huệ, nhà thơ Thanh Thảo đã khái quát:

“Chiều phố Cẩm Lệ - Đà Nẵng mà cũng là chiều phố nhỏ Quy Nhơn, nơi Huệ có tình yêu và tìm được bạn đời ở đó. Nghe cũng rưng rưng nhiều nỗi lắm. Thì tôi đã nói, với Nguyên Lâm Huệ, làm thơ hay chạy xe tải thì cũng là một kiểu di chuyển, một cách thay đổi, một nơi bấu víu, một chốn đi về, vậy thôi. Và thơ đến với Huệ nhiều khi trên ca-bin xe tải, hay nơi quán vắng giữa đèo, lắm nửa đêm dừng xe bên đường cái quan muốn kiếm tạm giấc ngủ qua quýt thì đột ngột... trăng lên. Thế là thơ. Tôi đã từng theo Huệ “đen” trên ca-bin xe tải chu du khắp miền Trung. Xe Bo-ma ca-bin rất rộng, có hẳn một giường nằm. Huệ ưu tiên tôi chiếc giường ấy nhưng tôi chẳng mấy khi nằm. Vì mỗi lúc dừng xe lại tìm ít nước “cay” anh em thù tạc. Tôi thấy cách nghêu ngao ấy cũng chẳng kém vẻ bụi đời và lãng mạn của Jack Kerouac thuộc nhóm “Beat” ngày trước ở Mỹ thường hay lang thang trên xe tải chạy dọc sống lưng Hoa Kỳ. Ai có được một thời như thế, với những kỷ niệm nhỏ nhoi nhảm nhí như thế, bây giờ nghĩ lại cũng đủ... sướng rồi! Như kiểu lái xe tải qua cầu Trà Khúc Quảng Ngãi, chợt: Chợt Quảng Ngãi đêm nay lóe một ánh sao băng/ Như mắt người chớp vội.

Thơ Huệ “đen” - Nguyên Lâm Huệ đấy!”

Với chặng đường công tác cho đến khi về hưu, Nguyên Lâm Huệ đã đi qua nhiều đơn vị: Công ty Lương thực miền Trung, Công ty Truyền tải điện 2, Công ty Viễn thông điện lực, cuối cùng là Viettel. Ở đâu ông cũng có một phong cách sống như nhau: thẳng thắn, chân tình, trách nhiệm. Ở đâu cũng có bạn bè chí cốt.

Nhưng ông vẫn là người cô đơn, cô đơn để sáng tạo:

Anh phiêu bạt nửa đời nghe gió hú

Nay trở về cô độc bến sông quê

Với chiếc lá bần rơi trên nước

Như tình em nơi xa ấy thả về

Với bạn bè, với thơ là vậy, Nguyên Lâm Huệ là người chăm lo gia đình chu đáo mà không phải ai cũng có được điều đó. Ông có được hậu phương vững chãi là một nhà giáo mẫu mực, trải qua những cương vị từ giáo viên đến hiệu trưởng một trường trung học lớn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nhưng bao giờ cũng hoàn thành thiên chức làm vợ làm mẹ để cho ông bay nhảy. 

Những mảnh của đời sống gia đình, của tình yêu chồng vợ đã hiển hiện rất nhiều trong các trang thơ của ông. Ông chỉ biết dùng những vần thơ của mình để cảm ơn đời, cảm ơn người vợ hiền, cảm ơn các con đã cho ông những giây phút bình yên để trọn niềm yêu thơ.

Nguyên Lâm Huệ có tấm lòng rộng rãi nhưng lại nghiêm khắc. Ông nghiêm khắc với chính mình. Hứa với ai điều gì ông đều cố gắng làm trọn lời hứa. Chăm lo cho mọi người được vui vẻ. Chắc ông không đọc Antol Sêkhôp nhiều, nhưng ông lại có gì đó giống với những ý tưởng của nhà văn Nga vĩ đại là hằng ngày chắt lọc từng giọt nô lệ ra khỏi con người mình để luôn luôn hoàn thiện mình, mỗi ngày một tốt thêm ra. Nhà thơ Nguyên Lâm Huệ đã in nhiều tập thơ, có nhiều bài thơ được bạn đọc yêu mến.

Nhà văn Trung Trung Đỉnh từng nói: “Cánh bạn bè ở miền Trung chúng tôi gọi anh là Huệ “đen”. Huệ lãng tử với khuôn mặt phong trần, chất sống phóng túng “chất chơi” mà đã chơi thì phải hết mình, dẫu không có lãng tử thì cũng thành lãng tử, chưa kể anh lại mê thơ và làm thơ. Đọc thơ của anh tôi thêm: “Nguyên Lâm Huệ là thi sĩ lãng tử”.

Nhà thơ Nguyễn Thụy Kha thì nói: “Mỗi lần gặp Huệ cùng ngồi uống rượu tôi luôn nhớ câu thơ Tản Đà: Tài cao, phận thấp, chí khí uất/ Giang hồ mê chơi quên quê hương. Chơi với nhau mấy chục năm nay, tôi thấy rất rõ “Huệ đen” là một gã giang hồ chính hiệu, nhẹ nhàng hơn, khiêm nhường hơn như Huệ tự nhận trong thơ của mình”. Trong những sáng tác của nhà thơ nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha viết về Đà Nẵng thành công có bài hát phổ thơ Nguyên Lâm Huệ.

Còn nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo lại tâm sự: “Khép lại tập thơ, ta gặp một con người. Con người Nguyên Lâm Huệ nồng nàn, yêu đời, yêu người nhưng cũng ngang tàng nghĩa hiệp. Nếu không đọc thơ anh, chắc tôi cũng không hiểu anh được mấy. Thơ là người, dù nó chỉ là một phần của con người tác giả, nhưng nó lại là cái phần quan trọng bậc nhất, những bí mật sâu xa của hồn người”.

Nhiều nhà thơ, nhà văn, bạn bè thân quen đã viết về con người và thơ Huệ, ở đây không trích ra hết được. Nguyên Lâm Huệ ra đi đã để lại trong lòng những người thân quen ông, những người gần gũi ông và cả những người chưa gặp ông, chỉ mới đọc thơ ông niềm thương tiếc lớn lao về một con người đã sống một cuộc đời hết mình vì con người, yêu thương con người. Cuộc đời ông, thi ca ông để lại là niềm an ủi cho chúng ta trong những phút đau thương này.

Trong tập thơ Vẫn còn tập hợp những bài thơ xuất sắc nhất của ông, Nguyên Lâm Huệ đã nhắn nhủ:

Vẫn còn một chút heo may

Lẫn trong màu nắng chan đầy mắt em

Vẫn còn một thoáng dịu êm

Em xanh màu gió trốn tìm trong tôi

Chiều vàng chiếc lá nhẹ rơi

Chơi vơi tím biếc một trời sắc không

Ngày 19/2/2020 Nguyên Lâm Huệ đã ra đi. Từ đáy lòng những người có mặt hôm nay, xin được chia buồn sâu sắc với người vợ hiền - nhà giáo Nguyễn Thị Thanh, với các cháu, với thân quyến của Nguyễn Xuân Huệ - nhà thơ Nguyên Lâm Huệ.

(Trích điếu văn tại lễ truy điệu nhà thơ Nguyên Lâm Huệ)

T.B.L
(Tạp chí Non Nước số 266)

CÁC TIN KHÁC
Nhà văn Võ Quảng: Một nhân cách thanh cao, trung thực (14-08-2020)
Phan Tứ - Nhà văn còn nhiều... bí ẩn (27-07-2020)
Thanh Quế và món nợ với người đã ngã xuống (20-07-2020)
Người Đà Nẵng với Nguyễn Công Trứ (07-07-2020)
Tia nắng Thu Bồn… (08-06-2020)
Nhà thơ Thanh Quế - Trung Trung Đỉnh (02-06-2020)
Họa sĩ Hồ Đình Nam Kha: Dùng hội họa làm đẹp cho đời - Đinh Thị Trang (27-05-2020)
Nhà thơ Thu Bồn - Tráng sĩ hề... dâu bể (20-04-2020)
Văn chương Phan Du - Ở hai phía một đỉnh đèo (13-04-2020)
Hoa trái miền nhiệt đới trong thơ Lưu Quang Vũ - Trần Thị Ánh Tuyết (23-03-2020)
Du Tử Lê - Kỷ niệm từ xứ Quảng - Trần Trung Sáng (11-03-2020)
Dụng ý của Nguyễn Văn Xuân khi sử dụng thủ pháp “mặt nạ tác giả”… của Vũ Đình Anh (05-03-2020)
Nhạc sĩ Thái Văn Hóa: Đau đáu bên bờ sóng (13-01-2020)
Aleksandra Pakhmutova: Nhạc sĩ vĩ đại, nhân cách lỗi lạc (08-01-2020)
Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý: Đâu chỉ có 'Dư âm' (27-12-2019)
Nhà văn Khuất Quang Thụy: Sáng tạo là đi về phía trước và nuôi hy vọng (22-12-2019)
Nhà thơ Y Phương: Cao đo nỗi buồn, xa nuôi chí lớn (16-12-2019)
Điêu khắc gia Lê Công Thành (09-12-2019)
NSƯT Lê Tứ: Nặng lòng với sân khấu (02-12-2019)
Nhà văn với tấm lòng trong sáng (25-11-2019)
Chủ Nhật, ngày 16/08/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020