CÁC SỐ KHÁC
   + Số 262 (Tháng 12/2019)
   + Số 261 (Tháng 11/2019)
   + Số 260 (Tháng 10/2019)
   + Số 259 (Tháng 9/2019)
   + Số 258 (Tháng 8/2019)
   + Số 257(Tháng 7/2019)
   + Số 256 (Tháng 6/2019)
   + Số 255 (Tháng 5/2019)
   + Số 254 (Tháng 4/2019)
   + Số 253 (Tháng 3/2019)
   + Số 252 (Tháng 1+2/2019)
   + Số 251 (Tháng 12/2018)
   + Số 250 (Tháng 11/2018)
   + Số 249 (Tháng 10/2018)
   + Số 248 (Tháng 9/2018)
   + Số 247 (Tháng 8/2018)
   + Số 246 (Tháng 7/2018)
   + Số 245 (Tháng 6/2018)
   + Số 244 (Tháng 5/2018)
   + Số 243 (Tháng 4/2018)
   + Số 242 (Tháng 3/2018)
   + Số 241 (Tháng 1+2 /2018)
   + Số 240 (Tháng 12/2017)
   + Số 239(Tháng 11/2017)
   + Số 238 (Tháng 10/2017)
   + Số 237 (Tháng 9/2017)
   + Số 236 (Tháng 8/2017)
   + Số 235 (Tháng 7/2017)
   + Số 234 (Tháng 6/2017)
   + Số 233 (Tháng 5/2017)
   + Số 232 (Tháng 4/ 2017)
   + Số 231 (Tháng 3/ 2017)
   + Số 230 (Tháng 1+2/ 2017)
   + Số 229 (Tháng 12/ 2016)
   + Số 228 (Tháng 11/ 2016)
   + Số 227 (Tháng 10/ 2016)
   + Số 226 (Tháng 9/2016)
   + Số 225 ( Tháng 8/2016)
   + Số 224 (Tháng 7 - 2016)
   + Số 223 (Tháng 6/2016)
   + Số 222 (Tháng 5/2016)
   + Số 221 (tháng 4/2016)
   + Số 220 (tháng 3/2016)
   + Số 218 + 219 (Xuân Bính Thân)
   + Số 217 (tháng 12/ 2015)
   + Số 216 (Tháng 11/ 2015)
   + Số 215 (Tháng 10/ 2015)
   + Số 214 (Tháng 9/ 2015))
   + Số 213 (Tháng 8/ 2015)
   + Số 212 (Tháng 7/ 2015)
   + Số 211 (Tháng 6/ 2015)
   + Số 210 (Tháng 5/ 2015)
   + Số 209 (Tháng 4/ 2015)
   + Số 208 (Tháng 3/ 2015)
   + số 206 + 207 (số Xuân Ất Mùi 2015)
   + Số 205 (Tháng 12/ 2014)
   + Số 204 (Tháng 11/ 2014)
   + Số 203 (Tháng 10/ 2014)
   + Số 201 + 202 (Tháng 8,9/ 2014)
   + Số 200 (Tháng 7/ 2014)
   + Số 199 (Tháng 6/ 2014)
   + Số 198 ((Tháng 5/ 2014)
   + Số 197 (Tháng 4/ 2014)
   + Số 196 (Tháng 3/ 2014)
   + Số 194 + 195 (Xuân Giáp Ngọ 2014)
   + Số 193 (Tháng 12/ 2013)
   + Số 192 (Tháng 11/ 2013)
   + Số 191 (Tháng 10/ 2013)
   + Số 190 (Tháng 9/ 2013)
   + Số 189 (Tháng 8/ 2013)
   + Số 188 (Tháng 7/ 2013)
   + Số 187 (Tháng 6/ 2013)
   + Số 186 (Tháng 5/ 2013)
   + Số 185 (Tháng 4/ 2013)
   + Số 184 (Tháng 3/ 2013)
   + Số 183 (Xuân Quý Tỵ/ 2013)
   + Số 182 (Tháng 12/ 2012)
   + Số 181 (Tháng 11/ 2012)
   + Số 180 (Tháng 10/ 2012)
   + Số 179 (Tháng 8,9/ 2012)
   + Số 178 (Tháng 7/ 2012)
   + Số 177 (Tháng 6/ 2012)
   + Số 176 (Tháng 5/ 2012)
   + Số 175 (Tháng 4/ 2012)
   + Số 174 (Tháng 2,3/ 2012)
   + Số172 +173 (Xuân Nhâm Thìn 2012)
   + Số 171 (Tháng 11/ 2011)
   + Số 170 (Tháng 10/ 2011)
   + Số 169 (Tháng 8,9/ 2011)
   + Số 168 (Tháng 7/ 2011)
   + Số 167 (Tháng 6/ 2011)
   + Số 166 (Tháng 5/ 2011)
   + Số 165 (Tháng 4/ 2011)
   + Số 164 (Tháng 3/ 2011)
   + Số163 Xuân Tân Mão 2011
   + Số 162 (Tháng 12/ 2010)
   + Số 161 (Tháng 10,11/ 2010)
   + Số 160 (Tháng 9/ 2010)
   + Số 159 (Tháng 7/ 2010)
   + Số 158 (Tháng 6/ 2010)
   + Số 157 (Tháng 5/ 2010)
   + Số 156 (Tháng 4/ 2010)
   + Số 155 (Tháng 3/ 2010)
   + Số 153-154 Xuân Canh Dần 2010
   + Số 152 (Tháng 12/ 2009)
   + Số 151 (Tháng 11/ 2009)
   + Số 150 (Tháng 10/ 2009)
   + Số 149 (Tháng 8,9/ 2009)
   + Số 148 (Tháng 7/ 2009)
   + Số 147 (Tháng 6/ 2009)
   + Số 146 (Tháng 5/ 2009)
   + Số 145 (Tháng 4/ 2009)
   + Số 143 (Tháng 3/ 2009)
   + Số 141-142 Xuân Kỷ Sửu 2009
   + Số 139-140 (Tháng 11,12/ 2008)
   + Số 138 (Tháng 10/ 2008)
   + Số 137 (Tháng 9/ 2008)
   + Số 136 ( (Tháng 8/ 2008)
 
Số 213 (Tháng 8/ 2015)
 
Vè dân gian hiện nay trong đời sống xã hội - Trương Đình Quang

Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, khi đi sưu tầm, ghi chép dân ca của quê hương, tôi gặp những câu trữ tình:

Đông xuân đã đến đây rồi

Súng ơi là súng, có bồi được không?

 

Đêm nay trên chuyến goòng ra

Chở cùng thương nhớ một toa gạo đầy

 Câu ca viết về xe goòng đẩy tay từ Phú Yên, Bình Định đưa gạo ra cứu đói ở tỉnh .

Có câu là lời hứa hẹn với người đi chiến đấu:

Anh đi giữ gìn nước non

Tóc xanh em đợi, lòng son em chờ

Lời thơ của Lưu Trùng Dương kêu gọi lính ta theo Pháp trở về với dân tộc, trở thành vè:

Chim không đánh chim cùng một tổ

Trâu một chuồng đâu nỡ húc nhau

Cùng chung một giọt máu đào

Anh còn nhớ nước, nước nào quên anh

Cùng lúc tôi lượm lặt những câu vè:

Chê trách những cô gái đi buôn tìm cách trốn thuế,

Đầu phồng(bồng) đá lửa

Bụng chửa kaki

Chửa tại Tam Kỳ

Vô Bồng Sơn đẻ

Cười cợt cán bộ quân đội thích tán gái:

Súng trường là súng giết Tây

Súng lục là súng bao vây đầu phồng

ở vùng tạm chiếm, dân chê:

Khen ông cán bộ đại tài

mới nghe súng nổ, chạy dài bỏ dân

thương anh bộ đội trong:

trời mưa ướt át lá trầu vàng

ướt anh công an, em không ngại

ướt anh vệ quốc đoàn, em thương

Ngày nay, khi những cái xấu trong đời sống xã hội phát triển, vè đưa đến sự nhìn nhận:

Thanh niên ngồi quán trà

Ông bà già tập thể dục

 

Có vợ mà gửi đi Tây

Coi như xe cúp không khóa, bỏ ngay ngoài đường

Khi giới tác gia kịch loáng thoáng nghe rằng, ở trên chỉ cho phép phê phán từ cấp huyện trở xuống, bèn:

Chèo theo “vòng phấn Côca”

“Vua Lia” cụ Sết hóa ra hát tuồng

“hoa sim gai” mọc đất cải lương

Việt Nam tác giả tìm đường về hưu

Dân gian chế giễu mạnh tật ăn hối lộ, tham nhũng, ăn cắp của công:

Thủ kho to hơn thủ trưởng

Đến nhà thủ trưởng tưởng nhà thủ kho

Người đàn bà đi buôn than thở:

Em đi buôn, đi bán,

Để nuôi lính, nuôi tráng

Nuôi lái chính, lái phụ

Nuôi thuế vụ, công an

Nuôi họ hàng, cha mẹ

Lắm kẻ tham tiền, vì:

Thương thay số kiếp long đong

Tuy ngoài là lý, nhưng trong là tiền

Vì:

Tiền là tiên, là phật

Là sức bật của con người

Là tiếng cười của tuổi trẻ

Là sức khỏe của người già

Là cái đà cho danh vọng

Là cái lọng kẻ nịnh thần

Là cán cân của công lý

Tiền! ôi thật là hết ý!

Và, khi học nghệ thuật, là để hái ra tiền:

Học nhạc thì nhớ đô la

Học họa thì cố vẽ hoa đồng tiền

Học kịch thì nói đầu tiên

Học múa thì xóc xin tiền (sênh tiền) thật kêu

Học nghề điện ảnh, nhớ treo

Tấm nhung, màn bạc hoa thêu giữa nhà

Hãy nghe lớp trí thức trẻ chọn ngành vào đại học:

Nhất y, nhì dược, tạm được bách khoa, qua loa tổng hợp

Và trách nhiệm bản thân trong việc chọn:

Ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương, học bình thường, yêu là chính

Hoặc:

Chơi là chính, học là phụ, lo dịch vụ kiếm ăn.

Có người viết chẳng ra gì, nhưng nhờ lách khéo, nên đã từ “ lều” nhanh chóng lọt vào các hội, hóa ra “nhà” nên:

Nhà văn, nhà báo, nhà thơ,

Lại thêm nhà bếp còn chờ một bên

Nhà nào cũng chẳng làm nên

Thì hê nhà ấy, chớ để tên làm gì!

Năng nhặt chặt bị, tập sưu tầm của tôi đầy ắp vè thời đánh Mỹ:

Đi xa, đi lâu, đi sâu

Đi đến ngày toàn thắng

*

Lanh như Chóp Nón

Gọn như Ba Gia

Gan dạ như Vạn Tường

Kiên cường như Hiệp Đức

*

Ngó qua dãy núi gập ghềnh

Lòng Hồ Chủ Tịch, lòng mình không xa

Mong cho mau thống nhất nước nhà

Chúng ta vui đón Cha già vào Nam

*

Núi cao là núi Thái Sơn

Ơn  cao nghĩa cả là ơn Cụ Hồ

Bên cạnh cái xấu, cái hư hỏng, vè hóm hỉnh, hài hước sánh vai với thơ Bút Tre:

Sau nhiều năm xa cách, gặp nhau, hỏi chuyện lấy chồng, có vợ chưa, thì:

Thấm thoắt hai mươi năm trường

Ăn cơm tập thể, nằm giường cá nhân

Người gửi thư ghi thêm ngoài bì thư:

Thư này tình cảm dạt dào

Nhờ anh bưu điện chuyển vào tận tay

Ai đấy, hoặc người chuyển thư ghi rằng:

Thư này ông đếch chuyển ngay

Thử xem tình cảm chúng mày ra sao

Xem mặt, ngắm tướng, đặt tên:

Penxi, túi cứng, đầu vàng,

Điện thoại di động, rõ ràng cave

Và, lời chia buồn:

Trước kia, anh ở trong nguồn

Ngày nay sửa đổi, anh tuôn ra ngoài

Thật khó theo dõi những ông chồng ưa bồ bịch:

Ai bảo chăn trâu là khổ

Tôi bảo chăn bồ còn khó gớm ghê

Trâu đi còn biết đường về

Bồ đi! Di động gọi thì biệt tăm!

Những vị cao tuổi ở Câu lạc bộ Thái Phiên, bàn tán rằng:

Phải là nhà có chủ quyền

Và luôn trong túi đủ tiền chi tiêu

Thắm tình bạn bè thân yêu

Ứng xử khôn khéo, biết điều xã giao

Gắng quên bệnh tật, tuổi cao

Luôn chăm thơ nhạc, thể thao luyện rèn

Cháu con vui nức lời khen

Ông bà sống thế, ấm êm gia đình

Với việc lấy dân làm gốc, dân biết, dân bàn, dân làm – chúng ta nên nghe dân nói vè truyền miệng, để phòng và chống bệnh trên cơ thể của Đất nước.

Nhân dân tỉnh ta học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, được khích lệ bởi cuộc vận động làm trong sạch bộ máy Nhà nước, làm lành mạnh các quan hệ xã hội bằng hành động cụ thể, thì việc giới thiệu và phổ biến vè dân gian, bên cạnh những vè cười cợt, thọc léc, nên chú trọng những vè vì không thể đấu tranh công khai đành phải truyền miệng ( đôi khi phải kín đáo chăng?) đã góp phần châm biếm, vạch trần cái xấu xa, cái thoái hóa của bọn tham ô, quan liêu, đưa và ăn hối lộ, bảo thủ, hủ hóa… tất cả những cái làm tha hoá đạo đức của dân tộc, cũng là việc cần làm ngay, và lâu dài trong ngành văn hóa và văn nghệ. 

T.Đ.Q

 
 CÁC BÀI KHÁC
- Trụ sở: K54/10 Ông Ích Khiêm, thành phố Đà Nẵng
- ĐT: 0511.2211823, Fax: 0511.3519300
- Email: tapchinonnuoc@gmail.com