Học tập đạo đức Hồ Chí Minh
"Còn sức khỏe, tôi còn nghiên cứu về Bác Hồ"

Ở tuổi 80, GS, Nhà giáo Nhân dân Hà Minh Ðức, vẫn ham mê nghiên cứu và sáng tạo. Năm 2010, ông vinh dự được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học - công nghệ với cụm công trình "Sự nghiệp văn học, báo chí Hồ Chí Minh và một số vấn đề lý luận, thực tiễn văn hóa, văn nghệ Việt Nam". Với 55 năm giảng dạy, đào tạo đại học, trong đó có 30 năm nghiên cứu về sự nghiệp thơ văn và báo chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh, GS Hà Minh Ðức bộc bạch: Tôi vẫn tiếp tục đọc và nghiên cứu về Bác...

Không kể với vai trò làm chủ biên gần mười công trình về các vấn đề lý luận, đường lối phát triển văn hóa, văn học, nghệ thuật của Ðảng ta, GS Hà Minh Ðức đã hướng dẫn đào tạo 22 tiến sĩ; xuất bản hơn 50 tác phẩm nghiên cứu, phê bình, khảo luận và sáng tác thơ văn.

Ði theo con đường của những "đại thụ" như các GS Ðặng Thai Mai, Nguyễn Khánh Toàn, Hoàng Xuân Nhị, GS Hà Minh Ðức luôn kết hợp hài hòa giữa giảng dạy, đào tạo, nghiên cứu khoa học và dành nhiều tình cảm, trí lực nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ðã có hàng nghìn tác phẩm thơ ca, nhạc họa, kịch nói và tiểu thuyết của các tác giả ở mọi miền đất nước, ở những thời kỳ lịch sử khác nhau và cả những tác giả ở ngoài nước viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dưới góc độ nghiên cứu, GS Hà Minh Ðức có hướng đi riêng. Thực tế giảng dạy văn học và báo chí hơn 50 năm cũng như thời gian hơn 10 năm làm Viện trưởng Viện Văn học, Chủ nhiệm Khoa Báo chí, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội đã giúp ông có phương pháp tiếp cận, cảm thụ và đánh giá một cách hệ thống, toàn diện hơn về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Có lần ông tâm sự: Không ít nhà thơ, nhà văn viết về Bác Hồ rất cảm động, song đọc và suy ngẫm các bài thơ của Tố Hữu viết về Bác, trong đó có những câu như "Bác sống như trời đất của ta/ Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa/ Tự do cho mỗi đời nô lệ/ Sữa để em thơ, lụa tặng già", hay "Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi/ Năm canh bớt nặng nỗi thương đời/ Bác ơi, tim Bác mênh mông thế/ Ôm cả non sông, mọi kiếp người..." đã thôi thúc tôi nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh ở phương diện văn học và báo chí.



Giáo sư Hà Minh Ðức

 Cụm công trình đưa GS Hà Minh Ðức đến Giải thưởng Hồ Chí Minh gồm hai nhóm công trình. Nhóm công trình một, gồm các cuốn sách "Sự nghiệp văn thơ Hồ Chí Minh", "Báo chí Hồ Chí Minh" (phần chuyên luận); nhóm công trình hai có "Tự lực văn đoàn, trào lưu và tác giả" (phần chuyên luận) và "Một nền văn hóa văn nghệ đậm bản sắc dân tộc với nhiều loại hình nghệ thuật phong phú". Khi còn là sinh viên đại học, GS Hà Minh Ðức đã có bài nghiên cứu về Tự lực văn đoàn đăng trên Báo Sinh viên Việt Nam. Song do bối cảnh xã hội hơn 30 năm sau, GS Hà Minh Ðức mới có điều kiện quay lại vấn đề này. Tự lực văn đoàn là một trào lưu văn học xuất hiện thời kỳ 1930 - 1945, có không ít ý kiến đánh giá trái chiều nhau và một thời gian dài trào lưu này dường như bị phủ nhận. Nhờ công cuộc đổi mới toàn diện do Ðảng ta khởi xướng và lãnh đạo, lại có độ lùi lịch sử cộng với sự suy nghĩ tìm tòi, GS Hà Minh Ðức đã có một công trình nghiên cứu công phu và khách quan về Tự lực văn đoàn. Công trình "Một nền văn hóa văn nghệ đậm bản sắc dân tộc với nhiều loại hình nghệ thuật phong phú" của GS Hà Minh Ðức ra đời giữa những năm 2000. Tác phẩm là một nhánh của đề tài cấp Nhà nước "Văn hóa Việt Nam - xã hội và con người" do Viện Khoa học xã hội Việt Nam chủ trì. Tác giả đã góp phần trả lời và định hướng những vấn đề quan trọng trên lĩnh vực văn hóa, văn nghệ trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Ðây là công trình đoạt giải sách hay của Bộ Thông tin và Truyền thông năm 2009.

Nghiên cứu về sự nghiệp văn học và báo chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các GS Ðặng Thai Mai, Nguyễn Khánh Toàn và nhà thơ Xuân Diệu đều có chung suy nghĩ đây là những đề tài lớn, hấp dẫn nhưng cũng rất khó. Ðầu những năm 70 của thế kỷ trước, sau tác phẩm "Thơ và mấy vấn đề trong thơ Việt Nam hiện đại" được xuất bản, gây tiếng vang trong giới nghiên cứu, phê bình văn học, nghệ thuật, GS Hà Minh Ðức bắt tay nghiên cứu thơ văn của Bác Hồ kính yêu. Với phong cách điềm tĩnh, theo lớp lang, hệ thống, giáo sư đi từ "quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật" thể hiện trong "Truyện và ký của Nguyễn Ái Quốc - tác phẩm lớn mở đường cho nền văn học cách mạng" đến giá trị tư tưởng và nghệ thuật trong văn chính luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dành thời gian, tâm huyết nhiều hơn cả, giáo sư đi sâu phân tích, phát hiện giá trị lớn của "Nhật ký trong tù" cũng như các biểu hiện về vẻ đẹp trí tuệ và tấm lòng của Bác trong thơ được viết từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến khi Người qua đời... GS Hà Minh Ðức cho rằng, hoạt động văn học là một phần nhỏ trong toàn bộ sự nghiệp lớn lao mà Bác Hồ cống hiến cho dân tộc, nhưng thật đáng quý biết bao khi qua từng bài thơ, truyện ngắn, tác phẩm chính luận của Người, chúng ta được sống lại không khí của thời đại với những hình ảnh rất tiêu biểu. Ðặc biệt, từng tác phẩm đều thể hiện đậm nét tấm lòng, tình cảm của Người với non sông đất nước, với nhân dân và toát lên vẻ đẹp của một trí tuệ sáng suốt, một tâm hồn cao thượng của nhà cách mạng vĩ đại.

Với nguồn tư liệu khoảng hai nghìn bài báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng trăm tư liệu viết về hoạt động báo chí của Người, GS Hà Minh Ðức sau hơn 10 năm nghiên cứu đã cho ra tập chuyên luận "Sự nghiệp báo chí Hồ Chí Minh" (Nhà xuất bản Sự thật, năm 2000) và sau đó Nhà xuất bản Giáo dục in lại. Theo ông, tìm hiểu về sự nghiệp báo chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một công việc lớn, đòi hỏi quá trình thu thập tài liệu, nghiên cứu công phu. Trên cơ sở đó mới khái quát được những nét nổi bật trong phong cách báo chí Hồ Chí Minh. GS Hà Minh Ðức khẳng định: Tính chiến đấu vì mục tiêu "Không có gì quý hơn độc lập tự do" thể hiện nhất quán trong toàn bộ sự nghiệp báo chí của Người; Người đã vận dụng lý lẽ sắc bén của Chủ nghĩa Mác - Lê-nin làm cơ sở lý luận để giải quyết các vấn đề chính trị, xã hội kết hợp với thực tiễn lớn nhất là phong trào đấu tranh cách mạng của dân tộc; vận dụng sáng tạo và hài hòa giữa báo chí với văn học là nét nổi bật trong phong cách báo chí Hồ Chí Minh...

Theo đánh giá của Hội đồng Giải thưởng cấp Nhà nước, cụm công trình của GS Hà Minh Ðức là thành tựu khoa học xuất sắc, nghiên cứu toàn diện, có hệ thống và thành công nhất về sự nghiệp, văn thơ, báo chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số vấn đề lý luận về văn hóa, văn học, nghệ thuật trong thời kỳ đổi mới, hội nhập của đất nước.

Là học trò của GS Hà Minh Ðức cách đây gần 40 năm ở khoa Ngữ Văn, Trường Ðại học Tổng hợp Hà Nội (trước đây), tôi thỉnh thoảng vẫn được gặp ông và được giáo sư tặng sách sau mỗi lần có công trình xuất bản. Lần gặp gần đây, giáo sư phàn nàn về trạng thái "chân yếu, mắt mờ", về quỹ thời gian đang rút ngắn dần khoảng cách... với mình. Nhưng GS Hà Minh Ðức vẫn quả quyết: "Còn sức khỏe, tôi còn tiếp tục nghiên cứu và viết về Bác Hồ. Bởi cuộc đời, sự nghiệp vĩ đại và nhân cách cao đẹp của Người vẫn là đề tài chưa thể nào vơi cạn". GS Hà Minh Ðức dự định sang năm 2014 sẽ ra một cuốn sách mới về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bài và ảnh: TRUNG CẦN

Nguồn: nhandan.com.vn
CÁC TIN KHÁC
Học và làm theo phương pháp dân vận Hồ Chí Minh (28-10-2019)
Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh cần thật cụ thể, thực chất và thiết thực (14-10-2019)
Giá trị soi đường của tác phẩm “Di chúc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh (07-10-2019)
Phát triển văn hóa theo Di chúc của Bác Hồ (23-09-2019)
Tấm lòng Bác Hồ với thiếu niên, nhi đồng (09-09-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (07-08-2019)
Xây dựng ý thức tôn trọng nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (31-07-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tuyên truyền điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước (15-07-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (02-07-2019)
Chủ tịch Hồ Chí Minh - người thầy của báo chí cách mạng Việt Nam (18-06-2019)
Phong cách ứng xử của Hồ Chí Minh (11-06-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về trọng dụng trí thức và những gợi mở cho hôm nay (29-05-2019)
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh định hướng cho cách mạng Việt Nam (20-05-2019)
Bác Hồ với văn hóa nghệ thuật (10-05-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chính quyền đi đôi với bảo vệ chính quyền (02-05-2019)
Những lời dạy của bác Hồ về tu dưỡng đạo đức trong cán bộ Đảng viên (25-04-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đức và tài của người cán bộ (16-04-2019)
Gắn bó mật thiết với nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh - nét đặc sắc trong văn hóa cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam (08-04-2019)
Bác Hồ viết Di chúc - văn kiện lịch sử vô giá (01-04-2019)
Đoàn kết thống nhất trong Đảng theo Tư tưởng Hồ Chí Minh (25-03-2019)
Thứ năm, ngày 14/11/2019
Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn