Điện ảnh và Nhiếp ảnh Đà Nẵng: Từ sáng tác đến lan tỏa giá trị tác phẩm

Biên kịch Trà Xuân Phương - Chủ tịch Hội Điện Ảnh phát biểu tham luận tại Tọa đàm

Đây không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển của hai lĩnh vực nghệ thuật giàu sức biểu đạt này, mà còn là diễn đàn để các nhà quản lý, nghệ sĩ và nhà nghiên cứu cùng trao đổi, đề xuất những hướng đi mới trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu.

Nhìn lại vai trò của điện ảnh và nhiếp ảnh

Tại tọa đàm, nhiều ý kiến cho rằng điện ảnh và nhiếp ảnh ngày nay không chỉ đơn thuần là hoạt động sáng tạo nghệ thuật mà còn là những phương tiện quan trọng để lưu giữ ký ức xã hội, quảng bá hình ảnh địa phương và góp phần phát triển kinh tế văn hóa.

Biên kịch Trà Xuân Phương nhận định rằng điện ảnh có khả năng tạo nên “nhịp cầu kết nối” giữa nghệ thuật, truyền thông và du lịch. Một bộ phim thành công có thể trở thành kênh quảng bá hình ảnh hiệu quả cho một vùng đất, góp phần định vị thương hiệu văn hóa của địa phương trên bản đồ quốc gia và quốc tế. Với những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc đô thị và đời sống văn hóa phong phú, Đà Nẵng hoàn toàn có tiềm năng trở thành một địa điểm hấp dẫn cho các dự án điện ảnh.

Trong khi đó, các nghệ sĩ nhiếp ảnh nhấn mạnh vai trò của nhiếp ảnh trong đời sống đương đại. Không chỉ là nghệ thuật ghi lại khoảnh khắc, nhiếp ảnh còn góp phần phản ánh nhịp sống xã hội, lưu giữ những chuyển động của đô thị và con người. Những bức ảnh về Đà Nẵng – từ biển, núi, sông Hàn đến những đổi thay của đô thị – đã góp phần tạo nên một “ký ức thị giác” sinh động về thành phố trẻ bên bờ biển miền Trung.

Công nghệ và những phương thức sáng tạo mới

Một trong những vấn đề được thảo luận nhiều tại tọa đàm là tác động của công nghệ đối với hoạt động sáng tác và quảng bá tác phẩm.

NSNA Thân Nguyên - Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật phát biểu tham luận tại tọa đàm.

Theo nghệ sĩ nhiếp ảnh Thân Nguyên, sự phát triển của công nghệ số đã mở ra những phương thức biểu đạt mới cho nhiếp ảnh. Máy ảnh kỹ thuật số, phần mềm xử lý hình ảnh và các nền tảng trực tuyến đã giúp nghệ sĩ tiếp cận công chúng nhanh hơn và rộng hơn. Tuy nhiên, cùng với cơ hội cũng xuất hiện những thách thức mới, đòi hỏi người sáng tác phải không ngừng đổi mới tư duy nghệ thuật, đồng thời giữ vững giá trị chân thực và nhân văn của tác phẩm.

Trong lĩnh vực điện ảnh, đạo diễn Trương Vũ Quỳnh gợi mở ý tưởng xây dựng “Đà Nẵng – thành phố phim trường”. Theo ông, nếu có chính sách phù hợp, thành phố có thể thu hút nhiều đoàn làm phim trong nước và quốc tế đến quay phim, từ đó hình thành hệ sinh thái sản xuất điện ảnh gắn với du lịch và dịch vụ sáng tạo. Mô hình này đã được nhiều thành phố trên thế giới áp dụng thành công và mang lại hiệu quả kinh tế – văn hóa đáng kể.

Bên cạnh đó, nghệ sĩ nhân dân Huỳnh Hùng chia sẻ kinh nghiệm về việc đổi mới cách tiếp cận trong phim tài liệu, đặc biệt là với đề tài chiến tranh. Khi khoảng cách thời gian ngày càng xa, việc kể lại câu chuyện chiến tranh đòi hỏi một ngôn ngữ điện ảnh mới – giàu tính nhân văn và gần gũi với thế hệ trẻ. Điều này đặt ra yêu cầu vừa tôn trọng sự thật lịch sử, vừa sáng tạo trong phương thức kể chuyện.

Bảo tồn di sản và phát huy giá trị tư liệu

Một hướng tiếp cận quan trọng khác được đề cập tại tọa đàm là công tác bảo tồn và phát huy giá trị của các tư liệu ảnh và phim.

Theo tiến sĩ, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Tấn Vịnh, kho tàng ảnh tư liệu về vùng đất Quảng Nam – Đà Nẵng qua nhiều thời kỳ là nguồn tài sản văn hóa quý giá. Những bức ảnh cũ không chỉ có giá trị lịch sử mà còn phản ánh đời sống xã hội, phong tục và cảnh quan của một vùng đất qua từng giai đoạn. Việc sưu tầm, bảo tồn và số hóa các tư liệu này là nhiệm vụ cần được quan tâm nhằm lưu giữ ký ức thị giác của địa phương.

Ở góc nhìn khác, nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Văn Truyền đề xuất mô hình kinh tế tập thể như một hướng đi mới cho hoạt động nhiếp ảnh. Theo ông, việc liên kết các nghệ sĩ trong những mô hình hợp tác nghề nghiệp sẽ giúp tăng cường khả năng tổ chức sản xuất, quảng bá và khai thác giá trị của tác phẩm.

Hướng tới hệ sinh thái sáng tạo

Từ các tham luận và thảo luận tại tọa đàm, một vấn đề được nhiều đại biểu đồng thuận là cần đặt điện ảnh và nhiếp ảnh trong tổng thể chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố.

Trong bối cảnh hiện nay, ranh giới giữa nghệ thuật và kinh tế sáng tạo ngày càng thu hẹp. Một tác phẩm điện ảnh hay một bộ ảnh có giá trị không chỉ dừng lại ở giá trị thẩm mỹ mà còn có thể tạo ra sức lan tỏa lớn trong truyền thông, du lịch và quảng bá thương hiệu địa phương.

Vì vậy, các đại biểu cho rằng Đà Nẵng cần xây dựng môi trường thuận lợi cho hoạt động sáng tạo, từ chính sách hỗ trợ nghệ sĩ, phát triển hạ tầng văn hóa đến việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lưu trữ và phổ biến tác phẩm. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo và bồi dưỡng lực lượng sáng tạo trẻ – những người sẽ tiếp tục làm giàu đời sống nghệ thuật của thành phố trong tương lai. 

Nghệ thuật và khát vọng phát triển

Có thể nói, tọa đàm lần này không chỉ là cuộc gặp gỡ nghề nghiệp của những người làm điện ảnh và nhiếp ảnh mà còn là dịp để nhìn nhận sâu hơn vai trò của nghệ thuật trong sự phát triển của đô thị.

Trong hành trình xây dựng một thành phố hiện đại và sáng tạo, điện ảnh và nhiếp ảnh có thể trở thành những “ngôn ngữ hình ảnh” mạnh mẽ, kể câu chuyện về Đà Nẵng với công chúng trong nước và quốc tế. Những khuôn hình điện ảnh hay những bức ảnh nghệ thuật, khi được sáng tạo bằng tâm huyết và trách nhiệm, sẽ góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa của thành phố bên bờ sông Hàn.

Từ những trao đổi tại tọa đàm, có thể thấy rằng cộng đồng nghệ sĩ và nhà nghiên cứu đang chia sẻ một khát vọng chung: đưa điện ảnh và nhiếp ảnh Đà Nẵng phát triển mạnh mẽ hơn, vừa giữ gìn giá trị nghệ thuật, vừa mở rộng khả năng lan tỏa trong đời sống xã hội.

Đó cũng chính là con đường để những tác phẩm nghệ thuật không chỉ dừng lại trong không gian sáng tạo, mà còn trở thành một phần của dòng chảy văn hóa và ký ức của thành phố.

K.M