GƯƠNG MẶT VĂN NGHỆ SĨ
Nhà điêu khắc Lê Công Thành

Lê Công Thành thuộc thế hệ thứ hai, sau thế hệ Trường cao đẳng Mỹ thuật Ðông Dương; được đánh giá là một tài năng của điêu khắc Việt Nam, có ảnh hưởng không nhỏ trong giới mỹ thuật. Ông sinh năm 1931 tại Ðà Nẵng, từng được cử đi học mỹ thuật cùng khóa với danh họa Tô Ngọc Vân (năm 1955-1957), rồi trở thành sinh viên duy nhất trong lớp Ðiêu khắc khóa I của Trường cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam (năm 1957-1962); là thực tập sinh tại Trường đại học Mỹ thuật Mát-xcơ-va, Liên Xô cũ (năm 1968-1970).

Suốt 12 năm ông là giảng viên Trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội. Trong những thế hệ học trò của ông, có cả những tên tuổi của làng điêu khắc như Tạ Quang Bạo, Hứa Tử Hoài… Lê Công Thành còn đóng góp tích cực đối với sự phát triển Hội Mỹ thuật Việt Nam, từng giữ vị trí Ủy viên Ban Chấp hành, Ủy viên Hội đồng Nghệ thuật, Phó Chủ tịch chuyên ngành điêu khắc Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa II (1983-1989). Nghỉ hưu, ông về sáng tác tự do trong căn nhà nhỏ ở khu tập thể Vĩnh Hồ, TP Hà Nội.

Lê Công Thành sớm nổi tiếng từ thập kỷ 70 của thế kỷ trước với những tác phẩm điêu khắc, như: "Vân dại", "Bà má nghiền trầu"…; đặc biệt là tượng đài "Dũng sĩ núi Thành". Ông được nhận nhiều tặng thưởng cao quý; năm 2001, ông vinh dự được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật đợt một. Nhắc đến Lê Công Thành là nhắc đến một cá tính sáng tạo, bản sắc nghệ thuật độc đáo. Họa sĩ Vi Kiến Thành, Cục trưởng Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam đánh giá: "Các tác phẩm điêu khắc của Lê Công Thành có ngôn ngữ điêu khắc rất cô đọng, đơn giản về khối, tạo hình viên mãn, cấu trúc tác phẩm giải quyết rất hiện đại về các khoảng trống. Lê Công Thành là một tác giả có dấu ấn bản sắc cá nhân rất đậm nét; ngắm tác phẩm của ông người ta thấy ngay tinh thần của tác giả gửi gắm bằng một ngôn ngữ không trộn lẫn với ai". Chính sự "không trộn lẫn với ai" trong sáng tạo nghệ thuật đã giúp Lê Công Thành có những tác phẩm để đời, làm rung động công chúng yêu nghệ thuật, thuyết phục giới chuyên môn. Một trong những tác phẩm đó chính là tượng "Mẹ Âu Cơ" (còn gọi "Người mẹ và bọc trứng"), đặt tại Công viên Biển Ðông, đường Phạm Văn Ðồng, TP Ðà Nẵng vào năm 2007. Công trình này do ông chỉ đạo, từ thi công hình tượng điêu khắc đến tổ chức mặt bằng kiến trúc, hoàn thành chỉ trong một tháng rưỡi. Ông tiết lộ lý do mình dựng tượng Mẹ Âu Cơ giữa biển trời Ðà Nẵng: "Tôi muốn dành bức tượng về người mẹ Việt Nam này cho quê hương. Tôi muốn ca ngợi và tôn vinh những người mẹ, người chị, người em mà thiếu họ, mọi điều đều trở nên vô nghĩa trong cuộc sống".

Nhiều người còn biết đến Lê Công Thành như một điêu khắc gia ẩn dật. Tôi quen ông nhờ nhạc sĩ Ðặng Hữu Phúc. Cách đây 14 năm, ông Ðặng Hữu Phúc và tôi cùng đi xem một triển lãm tranh về phụ nữ. Xem xong, ông Phúc nói: Tôi sẽ đưa bạn đến một nơi đích thực là "vườn địa đàng". Ðó chính là nơi điêu khắc gia Lê Công Thành sống và làm việc. Choáng ngợp với không gian tượng bằng đá trắng phủ khắp mấy gian phòng của ông, tôi nảy sinh ý tưởng viết một bài báo cho số Tết. Cho đến nay, đó là bài chân dung nhân vật khiến tôi mất công hơn hết thảy. Suốt hơn một tuần, tôi qua nhà Lê Công Thành từ sáng và trở về khi trời tối mịt, ngồi chơi cùng, nghe ông đọc thơ, đọc sách bằng kính lúp; rồi chở xe máy đưa ông qua khắp các ngõ phố Thủ đô… Khi báo ra, ông hoan hỉ như đứa trẻ được quà, từ đó luôn nhắc đến tôi như một người đã đưa ông trở lại "chốn ồn ào". Nhưng tôi hay bất kỳ nhà báo, văn nghệ sĩ nào cũng không phải những khán giả đầu tiên được thưởng thức tác phẩm mới "ra lò" của ông, mà người "duyệt" chính là những cô bán rau, nữ lao công… mà vợ chồng ông bất ngờ gặp và quen trong cuộc sống. Ông thường hỏi họ: "Các con có thấy tượng của ta đẹp không?", và ngập tràn hạnh phúc khi được các cô trả lời: "Ðẹp lắm!". Lê Công Thành luôn dành tình cảm đặc biệt, không vụ lợi cho phụ nữ. Ông hay cho tiền những cô gái lao động nghèo, vất vả một cách hào phóng vì cảm thương. Ngay cả việc bán tranh, tượng cũng tùy hứng. Có khách hàng nữ người Pháp mê tượng của ông nhưng không đủ tiền mua, ông tặng luôn. Từ đó, họ thành chỗ quen thân, cô gái này trở lại Việt Nam, ở lại cả tháng trời nơi "vườn địa đàng" cùng ông và nữ họa sĩ Kim Thái, người vợ hiền hậu thủy chung. Lê Công Thành tự nhận mình ảnh hưởng mạnh từ điêu khắc Chăm; ông cũng nhiều lần nhắc tới đạo Mẫu khi nói về đam mê nặn tượng phụ nữ của mình. Song tôi nghĩ, chính tình yêu phụ nữ thuần khiết mới là nguồn mạch sâu xa giúp những tác phẩm điêu khắc ngợi ca phụ nữ trong vẻ đẹp nguyên thủy của ông ở thời kỳ ẩn dật ghi được dấu ấn.

Tin Lê Công Thành ra đi ở tuổi 88 vẫn không khỏi khiến những người yêu mến ông ngỡ ngàng, dù sức khỏe của nhà điêu khắc đã có dấu hiệu suy giảm rõ rệt từ triển lãm "3.3.3" tại Heritage Space 6 Nguyễn Hoàng, Hà Nội dịp tháng 7-2018. Ðây được coi như triển lãm điêu khắc cá nhân đầu tiên trong sự nghiệp sáng tác hơn nửa thế kỷ, song vì sức khỏe ông đã không thể có mặt ở lễ khai mạc. Bạn bè giới văn nghệ bày tỏ niềm thương tiếc vô hạn đối với tài năng lớn của điêu khắc Việt Nam thế kỷ 20: "Thiên sứ về trời", nhà phê bình Ngô Thảo bùi ngùi. "Vĩnh việt nhà điêu khắc biệt tài, người Anh, người Thầy lớn của chúng tôi", nhà văn Trung Trung Ðỉnh xúc động.

NÔNG HỒNG DIỆU
(nhandan.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Nguyễn Khắc Phục: Nhà văn sống để viết (24-05-2016)
Nhà văn hóa Nguyễn Đình Thi và những bài ca đi cùng năm tháng (16-05-2016)
Nhạc sĩ Thanh Sơn: Xin trả lại những kỉ niệm buồn, vui (09-05-2016)
Họa sĩ Nguyễn Đăng Phú: Thánh thiện như quê hương mình (04-05-2016)
Nhà văn Nguyễn Quang Sáng: Thắp và giữ ngọn lửa tình yêu quê hương (25-04-2016)
Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9: Âm nhạc là định mệnh cuộc đời (15-04-2016)
Ngô Văn Phú: Thi sĩ của đồng quê (11-04-2016)
Đeo mang mặt tuồng... (04-04-2016)
Nguyễn Ngọc Tư: Cần mẫn như thợ dệt (28-03-2016)
Nhà thơ Nguyễn Duy : " Thời gian đi, xám mặt đỉnh đồng " (18-03-2016)
Chu Minh: Nhạc và đời, nhạc đàn và nhạc hát (14-03-2016)
Nhà thơ Yến Lan “không may mắn như bạn cùng thời" (04-03-2016)
Nhà văn Umberto Eco: Từ triết gia tới nhà văn ăn khách trên thế giới (26-02-2016)
Nhạc sĩ Xuân Hồng: Duyên nợ với xuân (15-02-2016)
Thi sỹ Xuân Diệu hăng hái với mùa xuân (25-01-2016)
Nghệ sĩ nhân dân Thế Anh: Ước nguyện cuối đời (18-01-2016)
Linda Hutcheon và lý thuyết nhại hậu hiện đại (11-01-2016)
Nhà văn Ma Văn Kháng: Miên man ký ức Tết (04-01-2016)
Tam Thái - Người chụp ảnh dạo thành danh (28-12-2015)
Họa sĩ Huỳnh Phương Đông - Sống để yêu người, yêu nghề (21-12-2015)
Thứ bảy, ngày 23/11/2019
Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn