Một người Quảng viết văn ở xứ Trầm Hương
Chân dung nhà văn Hoàng Nhật Tuyên và một số tác phẩm của ông.
Nhà văn Hoàng Nhật Tuyên, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, sinh năm 1955, quê ở xã Đại Thạnh, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, nay là xã Phú Thuận, thành phố Đà Nẵng. Thế nhưng, vùng đất ông gắn bó lâu dài nhất lại không phải Quảng Nam - Đà Nẵng, mà là Nha Trang - Khánh Hòa. Chính tại xứ sở Trầm Hương, ông bắt đầu hành trình văn chương và khẳng định tên tuổi của mình. Ông được văn giới Khánh Hòa và cả nước quý mến, nể trọng, không chỉ bởi từng đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Khánh Hòa, có nhiều đóng góp cho đời sống văn học, nghệ thuật nơi đây, mà còn bởi tính cách hiền lành, tốt bụng cùng sự bền bỉ, say mê trên hành trình sáng tạo văn chương…
Nhà văn Hoàng Nhật Tuyên là một cây bút đa năng, sáng tác ở nhiều thể loại khác nhau, từ bút ký, truyện ngắn đến tiểu thuyết, truyện dài, truyện viễn tưởng... Kể từ cuốn sách đầu tay xuất bản năm 1987 (tập truyện dài thiếu nhi Dưới chân Hòn Cối, NXB Trẻ) đến nay, ông đã có một gia tài văn chương khá đồ sộ với 14 cuốn sách; trong đó có 3 tiểu thuyết, 4 truyện dài viết cho thiếu nhi, 6 tập truyện ngắn và 1 tập bút ký. Ngần ấy tác phẩm cũng là ngần ấy dấu mốc ghi lại một chặng đường sáng tạo vừa dài vừa bền bỉ; vừa là minh chứng cho thấy ông có một trải nghiệm sống phong phú và rất biết cách đưa những trải nghiệm ấy vào trang viết. Có lẽ cũng nhờ vậy mà trên hành trình văn chương xa thẳm, chật chội và đầy gian khó, khi nhắc đến tên Hoàng Nhật Tuyên là nhiều người có thể kể ra ngay những tác phẩm của ông. Và đó đều là những cuốn sách đáng đọc, đáng nhớ: Đêm trăng khuyết, Nhà em phía bên kia sông, Những buổi chiều không tên (tập truyện ngắn); Hoa tường vi trong đêm, Đâu chỉ chuyện tình yêu, Trái đắng (tiểu thuyết); Ăn tô mỳ Quảng nói chuyện bao đồng (bút ký)...
Ký ức về xứ Quảng, về tuổi thơ, về làng quê, về bạn bè, người thân... hiện diện khá dày trong các trang viết của Hoàng Nhật Tuyên - khi trực tiếp, khi thông qua các biểu tượng, lúc dưới dạng một diễn ngôn nghệ thuật. Những hình ảnh, những không gian rất đỗi bình thường, thô mộc, qua sự chưng lọc của thời gian và góc nhìn riêng đầy yêu thương của nhà văn, đã trở nên lung linh, ấm áp lạ thường... Có người cho rằng văn Hoàng Nhật Tuyên có nét riêng khó lẫn và nét riêng ấy rất hợp với “tạng người” của ông: Điềm đạm, chừng mực, đĩnh đạc, gọn gàng, kiệm lời. Xem ra nhận xét ấy là xác đáng đối với những trang viết thuộc nhóm “tìm về ký ức” này. Ngoài ra, trong thế giới nghệ thuật của nhà văn Hoàng Nhật Tuyên, ký ức chiến tranh và những chấn thương của nó cũng là một vệt sáng tạo ám ảnh. Những gương mặt số phận khác nhau, những chia lìa mất mát khác nhau, nhưng lại chung nhau ở nỗi đau dai dẳng, ở tình người, ở năng lực hóa giải và hàn gắn của những trái tim biết yêu thương và sẻ chia...
Giữa đời sống văn học nhiều biến động, nhà văn Hoàng Nhật Tuyên chọn cách đi đều chân, nhẹ bước, chậm rãi, vừa chú ý quan sát, vừa kiên nhẫn lắng nghe, vừa kể chuyện chân thành, từ tốn. Ngòi bút của ông vì thế thường hướng về phía đời thường dung dị với những con người bình thường. Nhân vật trong tác phẩm của ông - từ nạn nhân chiến tranh, người phụ nữ lỡ thì đến anh phụ hồ, cô giúp việc, người bán vé số... - đều nhỏ bé, bình thường nhưng đủ sức khiến người đọc dừng lại và suy ngẫm. Với nhịp văn chậm rãi, nhẹ nhàng ấy, nhà văn Hoàng Nhật Tuyên còn dành nhiều tâm huyết cho sáng tác thiếu nhi. Từ Dưới chân Hòn Cối, Thung lũng dấu chân ngựa, Hành tinh người ba mắt đến Hiệp sĩ Gà Lông Tía, thế giới trẻ thơ hiện lên sống động, trong trẻo, với những không gian lung linh như cổ tích và những câu chuyện thấm đẫm lòng nhân ái, tinh thần nghĩa hiệp, tình yêu cuộc sống trong veo...
Sáng tạo ở nhiều thể loại, hướng đến sự đa dạng trong lựa chọn đề tài và đối tượng độc giả, chân dung văn chương của Hoàng Nhật Tuyên cũng trở nên đa diện và sống động hơn. Và, điều đáng nhớ, sau một hành trình sáng tác đã dài và còn dài của ông có lẽ không chỉ là con số 14 đầu sách mà là sự bền bỉ của ngòi bút, là một thế giới nghệ thuật điềm đạm, nhân bản và những trang văn đầy ắp niềm tin vào tình đời, tình người với thật nhiều những dư âm lặng lẽ mà bền lâu...
P.M
