Món nướng ngày mưa
Những cơn mưa mùa đông ở miền núi Tiên Phước thường kéo dài lê thê. Chiều rảnh rỗi, rủ bạn bè đến nhà, quây quần bên bếp lửa hồng, cùng nhau làm một bữa nướng đơn sơ mà thú vị. Người đến Tiên Phước mùa đông không chỉ được cảm giác ấm áp mà còn được thưởng thức những đặc sản nướng tuyệt vời.
Ăn món nướng ngày mưa càng trở nên ngon hơn với các nguyên liệu sẵn có ở miền quê Tiên Phước. Những món nướng đều được chế biến từ thực phẩm nuôi trồng trong vườn nhà, hay đi câu, đi lưới trên các dòng sông, con suối… Có thịt bò nướng, heo nướng, gà nướng; cá sông, cá đồng nướng; đôi khi hái được ít nấm mối, gói trong lá chuối nướng trên than hồng, ăn một lần là nhớ mãi. Ở Tiên Phước, những món nướng mang hương vị riêng vì được tẩm ướp với gia vị cây nhà lá vườn đặc biệt thơm ngon.
Về món thịt nướng, mỗi loại có cách chọn riêng sao cho phù hợp. Thịt bò cỏ Tiên Phước làm món nướng thơm, ngọt, đậm đà. Người sành ăn thường chọn phần thịt nạc ở đùi, hông hoặc sườn, thăn. Thịt heo thì chọn ba chỉ, hoặc miếng nào có cả nạc lẫn mỡ, nhưng nạc nhiều hơn để khi nướng miếng thịt vừa thơm vừa mềm. Gà Tiên Phước nuôi trên những vườn đồi rộng lớn, thịt chắc, thơm; có thể chặt nhỏ ướp gia vị hoặc nướng nguyên con theo kiểu hoang dã, đồng quê.
Để làm món thịt nướng thơm ngon, khâu ướp thịt là then chốt. Ướp ngon, thịt mới thấm đều và dậy hương khi nướng. Với thịt bò, ở Tiên Phước có nhiều cách chế biến hấp dẫn: bò nướng lá lốt, bò xiên quấn lá cải xanh, hay cầu kỳ hơn là bò nướng ớt. Thịt bò nướng ớt ăn cùng các loại rau, chấm muối ớt kim, vị cay thơm đậm đà, bổ sung nhiều dinh dưỡng.
Trong ký ức tuổi thơ, giữa bầu không khí ẩm thấp và lạnh lẽo mùa đông, cả nhà thường tìm nguyên liệu làm món nướng. Anh em tôi đi tát, đi câu; những đêm trời ngớt mưa lại soi trên những ruộng mới cày, luôn có cá, lươn để nướng. Ngày mưa trôi đi mà thêm phần vui vẻ. Khi cái bụng đói cồn cào, chúng tôi náo nức chờ những món nướng trên than hồng, ngồi bên gian bếp ấm, hít hà mùi thơm lan tỏa.
Cũng có hôm nhà không còn nhiều tiền, mẹ tôi ra đầu làng mua một khúc ruột già heo, vậy mà đem về làm được món dồi nướng thật hấp dẫn. Ruột già làm sạch, nghệ tươi, lá mơ tím trong vườn thêm ít thịt mỡ bằm nhuyễn, trộn cùng gia vị cho vào trong ruột; cả khúc dồi dài được khoanh tròn nướng trên vỉ tre tươi tỏa hương vị thơm lừng. Dồi vừa chín tới, mẹ đặt lên thớt gỗ xắt từng khoanh, cả nhà quây quần, quấn lá mơ với dồi nướng, chấm mắm cái ớt tỏi, chao ơi là ngon!
Tuyệt vời nhất là món cá nướng. Cá sông, cá đồng loại lớn, được tẩm ướp gia vị khoảng 5-10 phút, nhồi rau thơm và gia vị băm nhỏ vào bụng, gấp úp đôi, kẹp vào que nướng trên than hồng đến khi vàng rộm, tỏa hương thơm. Vị ngọt béo của cá, cay nồng của ớt, mùi thơm của sả, của riềng và của các loại rau gia vị đồng quê lan tỏa, hòa quyện, cảm giác ấm áp lạ thường... Món cá nướng được ăn cùng với cơm gạo mới, xôi dẻo lại càng ngon. Thưởng thức miếng cá nướng vàng rộm, thơm lừng với xôi nếp hương bầu Tiên Phước trong cái giá lạnh của mùa đông mới thấy hết hương vị đồng quê rất đỗi ngọt ngào, gần gũi. Cá nướng sông Tranh, sông Tiên, ăn trong mùa đông, càng ngon hơn khi chấm với muối ớt kim rừng giã nhuyễn cùng lá tắc non. Các loại rau rừng như lá cách, lá sung, lá lộc vừng non đem đến nhiều hương vị: chua chua của lá cách, chát chát của lá lộc vừng non, thơm thơm của lá tắc, hòa quyện cùng vị cay nồng của ớt kim, khoan khoái lạ thường.
Ngày nay, có nhiều gia đình ở vùng bán sơn địa Tiên Phước dùng bếp ga, bếp điện nhưng vẫn giữ lại bếp củi, bếp than trong mùa đông. Trong màn sương sớm, trong buổi chiều tà lạnh lẽo vẫn có những làn khói bay lên từ gian bếp ấm. Tình quê càng ấm áp hơn khi quây quần bên bếp lửa cùng nhau chế biến và thưởng thức những món nướng ngày mưa...
T.H.P
